tuinkalender.punt.nl

Duizendblad “Achillea millefolium”

De plant is een winterharde kruidenplant, die tevens zeer geschikt is al snijbloem en droogbloem, maar ook veel bijen en vlinders aantrekt.

Bloeiperiode: vanaf juni tm september afhangkelijk van het weer.
Bloeikleur: wit, geel, paars, oranje, rood, roze, roodpaars
Bladkleur: groen
Hoogte: circa 70 a 100 cm
Wintergroen: nee bladverliezend
Winterhard: zeer goed
Grondsoort: niet te natte zware grond
Standplaats: zon / halfschaduw
Soort gewas: vaste plant

Vermeerderen: door ze te delen/scheuren in het voorjaar of in de herfst.


Lavendel

INTRO

Alleen de geur al doet ons met heimwee terugdenken aan die zalige vakantie in Zuid frankrijk. Lavendelvelden zo ver het oog kan reiken. Ook thuis kan deze plant je een onbezorgd vakantiegevoel bezorgen. Lavendel werkt immers ontspannend en laat de stress wegebben. Bovendien is lavendel goed voor de huid en blijkt het kruid onmisbaar in de parfumindustrie.

NAAM

Al van in de oudheid was lavendel, dat tot de familie van de lipbloemige behoort, bekend onder de naam Lavendula officinale. De term officinale laat er geen twijfel over bestaan: lavendel is een kruid dat niet mag ontbreken in de apotheek. De uitzonderlijk lekker geurende lavendel is inderdaad een plant met enorm veel medicinale toepassingen, zowel in- als uitwendig. In het woord lavendel herken je het Franse ‘laver’ (van lavare) wat wassen betekent. De Griekse en Romeinse edeldames gebruikten in lang vervlogen tijden immers lavendelwater om hun ochtendtoilet te maken. Al is dit gebruik uit de mode geraakt, toch is het Provençaalse kruid nog steeds een veelvoorkomend ingrediënt van zeep. In de parfumindustrie is het uitgegroeid tot een onmisbaar basisproduct. En zoals zal blijken, kan lavendel zich ook nog op veel andere manieren zeer nuttig maken.

GEZONDHEID

Last van schele hoofdpijn, zenuwachtigheid of prikkelbaarheid? Lavendel biedt je een natuurlijke oplossing. Kruidendokters wezen in de 16e eeuw al op de positieve werking van lavendelpreparaten op hersenen en zenuwen. De etherische olie, die via destillatie gewonnen wordt, heeft een kalmerend effect op het zenuwstelsel. Het drinken van lavendelthee (20 gram bloemen op 1/2 liter water, 10 minuten laten trekken) en het nemen van een lavendelbad brengen je tot rust. Je kan ook je nek en slapen laten masseren met verdunde lavendelolie (2 à 3 druppels lavendelolie op 1 theelepel basisolie). De massageolie helpt trouwens ook bij reuma en gespannen spieren, zowel als gevolg van fysieke als geestelijke inspanning. Wees gerust, lavendelolie heeft hoegenaamd geen irriterende invloed op de huid. De tere, gevoelige en geïrriteerde huid vaart er zelfs wel bij. Op insectenbeten mag je de olie onverdund aanbrengen. En ook brand- en snijwonden kunnen efficiënt met lavendel verzorgd worden. Lavendel werkt immers ook antisceptisch. Vandaar dat een flesje lavendelolie onmisbaar is in elk EHBO-kistje. Tenslotte kalmeert lavendel niet alleen de huid en de zenuwen, ook buikkrampen, ademhalingsproblemen en slijmvliesontstekingen worden getemperd.

TUIN

De echte wilde lavendel, Lavendula vera, groeit naar hartelust in de Zuid Franse Provence. Bij ons tref je aanverwante variëteiten aan. Het is een groenblijvende en redelijk winterharde heesterachtige plant, al moet je toch opletten met strenge vorst. Door de struik, die maximaal zo’n halve meter hoog wordt, na de bloei in te snoeien, zal de lavendel weerbaarder worden en bovendien daarna rijkelijker bloeien. Lavendel eist veel zon en een waterdoorlatende, arme en kalkhoudende bodem. Wanneer de plant in de winter te vochtig staat, kan dat zijn dood betekenen. Lavendel doet het goed als sierstruikje, bijvoorbeeld in rotstuinen. Bovendien leent deze plant zich tot het maken van een haagje. Lavendel kan gezaaid worden (in de late zomer), maar het is veel gemakkelijker om de plant zelf te stekken in het najaar. Het kruid draagt in de maanden juni en juli paarse bloemen, al zijn er ook andere rassen met bloemen in een andere kleur die varieert van wit tot donkerpaars. De bloemen hebben een sterk aroma, dat ze ook gedroogd blijven behouden. Rits de bloemen af voor zonsopgang en droog ze in de schaduw op een goed geventileerde plaats.
Plant geen peterselie in de buurt van je lavendel. Die twee kunnen het niet zo goed met elkaar vinden.

KEUKEN

Lavendel heeft een speciale bitterzoete smaak waarmee je in de keuken creatief (maar wel met mate) kan omspringen. Gebruik het in ijs, azijn en jam. Lavendeljam ontbreekt trouwens op geen enkele Engelse theetafel. Aangezien het een typisch Provençaals kruid is, wordt lavendel vooral gebruikt in de Zuid Europese keuken. Het geeft extra smaak aan stoofpotjes en lamsvlees, maar ook zuiderse groenteschotels hebben er baat bij. En dan is er uiteraard nog de lavendelthee. Die is niet alleen medicinaal, maar nog lekker ook. Zo wordt hij zelfs gebruikt om andere kruidenaftreksel een betere smaak te geven.

WEETJES

Lavendel is van oudsher één van de zeven balsemkruiden. Rijke Romeinen deden lavendel ook in hun badwater tegen vermoeidheid en stijfheid van de gewrichten.
Lavendel… het ideale badkruid voor zwakke en gevoelige vrouwen. Laat 200 gram lavendelbloemen gedurende 30 minuten op 3 liter kokend water trekken, zeef en voeg het toe aan je badwater.
Ga acne te lijf met lavendel. Laat gedurende 1 week verse stengeltoppen trekken op 1 liter witte azijn. Filter. Voeg 1 eetlepel van dit aftreksel toe aan het water waarmee je je gezicht wast.
Een schaal met lavendel op tafel oogt niet alleen mooi, het verdrijft ook alle muggen en mijten uit huis. Een zakje lavendel in je kleerkast voorkomt motten. Bovendien zal je linnen zalig geuren. Aangezien lavendel ook een afdoend middel is tegen vlooien, kan je ook zo’n geurzakje in de mand van je huisdier leggen.

Bron: http://www.bikergc.be/inleiding.html


Munt

INTRO

Munt staat als symbool van de gastvrijheid. Bovendien is dit plantje een oppepper van formaat. Vermoeide en triestige zieltjes vinden plots een nieuw elan dankzij het frisse aroma van munt. Een aroma waar trouwens ook in de keuken, zowel bij zoete als hartige gerechten, dankbaar gebruik van wordt gemaakt.

NAAM

In totaal bestaan er wel honderden muntvariëteiten. Dit is een gevolg van de kruisbestuivingen die telkens andere bastaardsoorten opleveren. Namen zoals witte munt, kruizemunt, watermunt, akkermunt en uiteraard groene munt en pepermunt zullen je wel bekend in de oren klinken. De verschillende soorten, alle lid van de familie van de lipbloemige, bezitten min of meer dezelfde eigenschappen. De meeste gebruikte is de pepermunt: de Mentha. De oorsprong van het woord munt is een verhaal op zich. In munt herkennen we het Griekse mintha. Een sage vertelt hoe Hades, de god van de onderwereld, een oogje had op de nimf Minthe. Toen zijn jaloerse echtgenote het meisje vertrappelde, veranderde Hades de lieflijke dochter van de watergod in een heerlijk geurend kruid, namelijk munt. Pepermunt wordt in de volksmond ook wel maagmunt of vlooienkruid genoemd. De naam aalmunt maakt dan weer duidelijk dat dit kruid zich onder meer bewijst in palingbereidingen. In Frankrijk spreekt men ook wel eens van ‘sentebon’, vrij vertaald als ‘ruikt goed’. En dat is alvast een eigenschap die niemand kan ontkennen.

GEZONDHEID

Het feit dat pepermunt ook wel eens maagkruid wordt genoemd, is zeker geen toeval. Het kruid bevordert inderdaad de eetlust en spijsvertering en verjaagt darmgassen en gevoelens van misselijkheid. Wie last heeft van maag of darmen drinkt best 1 à 2 koppen muntthee na het eten. Neem hiervoor 4 of 5 hele muntbladeren en laat die ongeveer 10 minuten trekken in een kop kokend water. Ook wie gevoelig is aan reisziekte doet er goed aan voor het vertrek een kopje muntthee op te slurpen. Pepermunt is ook aan te raden bij ademhalingsproblemen. Een stoombadje met dit kruid kan helpen als je getergd wordt door een verstopte neus, kriebelhoest of astma. Daarnaast is pepermunt de oppepper bij uitstek. Last van een flauwte, geestelijke vermoeidheid of een slecht humeur? Pepermunt maakt je goed gezind en zet je geest op scherp. Uitgebluste studenten vinden opnieuw de ‘spirit’ door het inhaleren van de etherische olie. Niet overdrijven met het inademen van de etherische olie.

TUIN

Zelf pepermunt uitzaaien lukt niet echt goed in ons klimaat. Daarom kan je beter aan de slag gaan met enkele plantklare exemplaren. Pepermunt woekert trouwens als onkruid en kan je gemakkelijk vermeerderen door te delen in de herfst of de lente. Munt verkiest vochtige grond. Hij houdt van warmte, voldoende zon met af en toe een beetje schaduw. Pepermunt is een vaste plant, al doe je er goed aan om de 2 à 3 jaar een ander plaatsje in je tuin uit te kiezen. Dit kruid kan de grond immers snel uitputten. Pepermunt gedijt ook in een pot op het terras of de vensterbank. Reserveer wel – omwille van de woekerende wortels – een pot voor deze plant alleen. Pepermunt is in de maand augustus getooid met violetblauwe bloempjes. Je doet er echter goed aan de bovengrondse delen te oogsten vóór de bloei. Muntblaadjes kunnen zowel ingevroren als gedroogd worden. Hou er bij het planten van munt rekening mee dat de wortels kunnen woekeren. Je kan ze indijken door de plantjes in een emmer zonder bodem te planten of een andere ondergrondse versperring rondom het muntperkje te voorzien.

KEUKEN

Iedereen die al in een Noord Afrikaans land met vakantie was, kent ongetwijfeld de muntthee die men er aanbiedt als teken van gastvrijheid. Deze thee maak je door 1 eetlepel bladeren te overgieten met een kopje water en 1 minuut te laten trekken. Gebruik enkel hele bladeren; de verpulverde bladeren geven minder aroma. Pepermunt gebruikt men in de keuken trouwens zowel vers als gedroogd. Aangezien munt zo’n uitgesproken smaak heeft, wordt het kruid zelden gecombineerd met andere kruiden. Het heeft een frisse smaak die zowel in zoete als hartige gerechten zijn opwachting kan maken. Pepermunt kan in sauzen, salades, koude soepen, azijn, desserts, fruitsla, vruchtengelei of jam. Munt in combinatie met chocolade is een heuse lekkernij. Het kruid is een echte aanrader bij lamsvlees, maar ook bij gebraad, rosbief, gekookte of gegrilde vis doen de blaadjes het goed. Het verfrissende aroma is ook dankbaar voor bowls en likeurtjes.

WEETJES

De geur van munt staat symbool voor gastvrijheid. Daarom werd het kruid vroeger op tafel gewreven wanneer men bezoek verwachtte. Een tuiltje munt zou trouwens de wonderlijke eigenschap hebben om een glimlach te toveren op het gezicht van de meest onvriendelijke gasten.
De frisse en prikkelende geur van munt werkt verkwikkend, zowel voor lichaam als geest. Doe enkele takjes munt in je badwater en je kan de wereld op je schouders torsen.
In vervlogen tijden liet men munt tegen de muren van de huizen groeien om muizen en ratten te verjagen. Munt houdt bovendien vliegen en muggen op afstand. Ook vlooien moeten niet van munt weten. Een bosje van dit kruid in de hondenmand houdt de ongewenste beestjes op afstand.

Bron: http://www.bikergc.be/inleiding.html


Tijm

INTRO

De talenten van dit veelzijdig en heerlijk geurend heestertje zijn moeilijk in enkele woorden te vatten. Niet alleen vormt tijm een onmisbaar bestanddeel van de Franse gastronomie, bovendien komt het ook je gezondheid op de meest uiteenlopende vlakken ten goede. Wat voor de Grieken en Romeinen een heilige plant was, is voor ons vandaag een hoogst veelzijdig hulpmiddeltje. En dit zowel in de keuken als in de kruidenapotheek.

NAAM

Al bestaan er wel meer dan 300 soorten, toch is het vooral de echte tijm of Thymus vulgaris die we op het doorsnee kruidenrek aantreffen. Dit is de gekweekte vorm van de wilde tijm, Thymus serpyllum, die ongeveer dezelfde eigenschappen bezit. De naam serpyllum dankt het kruid aan de manier van groeien: als een slang over de grond. Het woord tijm is afgeleid van het Griekse thymos wat staat voor moed en kracht. De Grieken hadden immers gemerkt dat heel wat bezige bijen rond deze plant zoemden en naarstig honing verzamelden. Zo kwam het dat tijm het symbool werd van ijver en werklust, maar ook van dapperheid en zelfopoffering. De plant werd door de Grieken en Romeinen als heilig beschouwd en vaak gebruikt bij godsdienstige plechtigheden. Romeinen deden ook tijm in hun bad om daaruit moed te putten. De vrouwen borduurden tijmtakjes op de kledij van de ridders als teken van dapperheid. Een legende wil dat tijmblaadjes eigenlijk de tranen van de mooie Helena van Sparta zijn. Die werden door de goden omgevormd tot blaadjes om de onverschrokken krijgers te helpen en al hun kwalen te verdrijven.

GEZONDHEID

In het rijtje van kruiden dat al sinds mensenheugenis wordt gebruikt als geneesmiddel, neemt tijm een belangrijke plaats in. De oude kruidengeleerden vonden dit bijvoorbeeld een uitstekend middel tegen slangenbeten en hoofdpijn. Later werd tijm ook al wel eens het antibioticum van de armen genoemd. Tijm bevat inderdaad een krachtig antiseptische of ontsmettende stof die thymol heet en zowel bacteriën als schimmels doodt. Aangezien tijm zowel ontsmettend als slijmverdunnend werkt, vormt het een probaat middel tegen infecties van de luchtwegen. Wie gevoelig is voor verkoudheden en griep kan zelfs preventief elke morgen een kopje tijmthee drinken. Overgiet 1 takje tijm of 1 theelepel gedroogd kruid met een kopje kokend water en laat gedurende 10 minuten rusten. Tijm is ook een veel voorkomend ingrediënt van hoestsiropen. Je tandvlees ontstoken of last van schorre keelpijn? Gebruik het aftreksel dan als spoelmiddel of gorgeldrank. Deze thee helpt ook bij een slechte adem, verminderde eetlust en vertraagde spijsvertering. Het verdrijft darmgassen en biedt soelaas bij krampen. Uitwendig lenigt een kompres met tijm reumapijnen.

TUIN

In geen enkel kruidentuintje dat zichzelf respecteert, mag deze grijze plant, die tot de familie van de lipbloemigen behoort, ontbreken. De echte tijm is een doorlevende struik die trouwens ook een mooie bodembedekker en een goede rotsplant vormt. Tijm verlangt naast massa’s zonnestralen ook naar droge, zanderige en kalkhoudende grond die goed het water doorlaat. Ook in potten gedijt tijm prima. Je kan tijm zaaien, maar wie snel resultaat wil, komt bedrogen uit. Koop dus liever enkele plantjes die je diep genoeg in de aarde zet. Vermeerderen doe je door de plant te scheuren. Van mei tot september draagt tijm lichtpaarse bloempjes. Wie tijm wil drogen, oogst best voor en tijdens de bloei in de zomer.
Wie ongedierte uit zijn broeikas wil weren, doet er goed aan hier en daar enkele takjes tijm te leggen.

KEUKEN

Tijm heeft zich een vaste plaats veroverd in de wereld van de gastronomie. Dit kruid is, samen met laurier en peterselie, een onmisbaar ingrediënt van het bekende ‘Bouquet garni’ van de Franse keuken. Dit kruid kan, net zoals het bonenkruid, peper vervangen. Gebruik tijm in bouillons, stoverij, marinades, vullingen, soep, mosselen, vlees- en wildgerechten. Vette vlees- en vissoorten en zware groenten verteren gemakkelijker door tijm. Tijm smaakt ook heerlijk bij champignons en aubergines. Je kan er olijfolie of azijn mee kruiden. Tijm is bovendien antiseptisch en gaat bederf tegen. Een takje tijm bij de kaas voorkomt schimmelvorming.

WEETJES

In 1663 werd er een soep met tijm gebrouwen die wel een zeer bijzondere eigenschap bezat: ze kon je eensklaps van je verlegenheid afhelpen. Ook de Schotten durfden zich al eens wat moed indrinken, en niet met whisky maar met een gezond kopje tijmthee.
Zet een potje tijm naast je bedstee als je ‘s morgens wil ontwaken met de geur van de alpen.
Dompel je eens onder in een heerlijk geurend tijmbad. Het helpt bij koorts, migraine, hoofd* en reumapijn. Overgiet 250 gram tijm met 1 liter kokend water en laat 20 minuten trekken. Zeef, doe het aftreksel bij het badwater en geniet. Met 1 eetlepel tijmolie lukt het ook. Goed verdunnen.
Aan het aroma van tijm kunnen bijtjes en vlinders moeilijk weerstaan. Wie deze bestuivers dus in zijn tuin wil halen, moet vast enkele tijmplantjes voorzien. Tijm levert trouwens zeer lekkere honing op en dat zullen de imkers zich geen tweemaal laten zeggen.

Zo kan je bv tijm gewoon binnen in de huis kamer kweken heel je huis ruik lekker fris
Wat je allemaal met kruiden dan kan doen, heerlijk gewoon.

Bron: http://www.bikergc.be/inleiding.html


Lees meer...
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Categorieën
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl